Kopytko - jak pokonać strach przed koniem i bezpiecznie jeździć konno.

Siedzę na koniu. Siedzę wysoko i nie ma się czego trzymać. Na dodatek “siedzisko” porusza się. Mało tego! Wypatrzyło coś lub wymyśliło sobie, że wypatrzyło i zaczyna zachowywać się niespokojnie. Czy znajdowałeś się w takiej sytuacji? Ja tak! Niejednokrotnie.

Jak sobie poradzić w takiej sytuacji?

• Widziałeś jak koń się opędzał, gdy usiadła na nim mucha? Skoro koń czuje muchę - musi czuć każdy Twój ruch. Rumak uważa Ciebie za przewodnika. Jeśli on się przestraszy, a Ty widząc jego niepokój usztywnisz się - potwierdzisz jego obawy. Koń spłoszy się bardziej… Zatem - pamiętaj, że musisz bardziej od konia chcieć jechać w zaplanowanym kierunku i z zaplanowaną szybkością. Po 5… 10… 30 sekundach koń się uspokoi. Co to znaczy chcieć jechać? To znaczy niezależnie do zachowania konia bez zmiany rytmu stępować, kłusować, galopować.
• W sytuacjach stresowych wstrzymuję oddech. Ty też? Witaj w klubie! Koń wyczuwa Twoje wstrzymanie oddechu. Aby nie zatrzymać oddechu w sytuacji stresowej… śpiewaj koniowi. Dzięki temu rytmicznie będziesz wciągał i wypuszczał powietrze. Gdy w pewnym momencie usłyszysz, że śpiew ustał - będziesz wiedział, że wstrzymałeś oddech.
• W okolicy Twojej prawej łydki znajduje się serce konia. Gdy wyczujesz silne pulsowanie oznacza to, że koń się boi. Odwróć jego uwagę np. przez wykonanie ćwiczenia, które on zna np. jazda po ósemce, volta itp. Gdy przestaniesz czuć tętno konia, oznacza to, że rumak przestał zwracać uwagę ma mniej lub bardziej realne zagrożenie.
• Aby zapamiętać wskazówki wyobrażaj sobie wielokrotnie stresującą sytuację, w której znalazłeś się na koniu i co robić, aby z niej wyjść. Gdy zajdzie potrzeba Twój mózg sam odtworzy “zaprogramowane czynności”

Pamiętaj - mimo, że koń jest kilka razy od Ciebie silniejszy i cięższy, to Ty możesz go uspokoić lub zdenerwować. Nie po to wsiadałeś na konia, aby zostać przez niego powiezionym  w przypadkowym kierunku lub zrzuconym.

Siedzę na koniu. Koń idzie. Chcę skręcić. Niestety moje usiłowania wywołują rezultat odwrotny od oczekiwanego.

Czy przydarzyła Ci się taka sytuacja. Mi tak! Niejednokrotnie.

Zmobilizowało mnie to do wykonywania doświadczeń w celu uzyskania odpowiedzi na pytanie Jak skręcać koniem?

• Koń skręci jeśli zaburzy mu się równowagę. Aby skręcił w prawo, należy przenieść ciężar ciała na prawo. Spróbuj np. wyciągnąć prawą rękę tak jak przy sygnalizowaniu skrętu na rowerze. Po chwili koń skręci.
• Koń skręci jeśli zastawi mu się drogę. Aby koń skręcił w prawo, dotykaj go palcem lewej ręki w szyję z lewej strony. Na tej samej zasadzie działają wodze. Dotknij zewnętrzną wodzą do szyj konia.
• Koń skręci jeśli skręci mu się tułów.  Aby skręcił w prawo przesuń prawą łydkę przed popręg, a lewą za popręg. Pulsacyjnie dotykaj konia w rytm jego kroków. Po chwili zacznie skręcać.
• A teraz najtrudniejsze - jednocześnie: mocniej oprzyj się na wewnętrzne strzemię, przytknij zewnętrzną wodę do szyi konia, przesuń wewnętrzną stopę do przodu, a zewnętrzną ku tyłowi i delikatnie muskaj jego boki.

Koń powinien skręcić po otrzymaniu jednego sygnału (tak robił np. rycerz, który w jednej ręce trzymał broń, a w drugiej tarczę - sterował koniem nogami!). Kilka pomocy jednocześnie stosuję, aby uzyskać precyzyjniejsze prowadzenie konia.

Koń może nie reagować na sygnały, gdy:

• są zbyt silne - pamiętaj, że koń czuje muchę, która siada na jego skórze.
• mają charakter stały, a nie impulsowy.
• zamiast zastawiać drogę wodzą zewnętrzną ciągniesz za wodzę wewnętrzną.

Podsumowanie

Sztuka jazdy konnej polega na przekazywaniu koniowi takich sygnałów, aby nie były widoczne dla obserwatora. Można to osiągnąć przez dawanie koniowi coraz delikatniejszych sygnałów i nagradzanie go, gdy zareagował poprawnie. Zasada ta wyklucza więc ciągnięcie za wodze, kopanie konia.

1. (…) and the God took a handful of southerly wind, blew His breath over it and create the horse. ~ Bedouin Legend – (…) Bóg wziął w dłoń powiew południowego wiatru, dmuchnął nań i stworzył konia. ~ Legenda beduińska
2. A good horse needs a good rider, or else they will soon bid farewell form each other. – Dobry koń wymaga dobrego jeźdźca, inaczej wkrótce się rozstaną.
3. A horse aleady knows how to be a horse; a rider has to learn how to become a rider… – Koń od razu wie jak być koniem; człowiek musi się uczyć, aby zostać jeźdźcem.
4. A horse may stumble though he has four legs. – Koń ma cztery nogi i też się potknie.
5. A horse without a rider is still a horse; a rider without a horse is no longer a rider. – Koń bez jeźdźca jest w dalszym ciągu koniem; jeździec bez konia nie jest jeźdźcem.
6. A soldier on a good horse will win fame and bread. – Żołnierz na dobrym koniu zdobywa sławę i chleb.
7. A woman’s place is on a horse. – Miejsce kobiety jest w siodle.
8. All I pay my psychiatrist is cost of feed and hay, and he’ll listen to me any day! – Płacę memu psychiatrze tylko tylko za owies i siano, a on słucha mnie każdego dnia.
9. Always drink upstream from the herd. – Zawsze pij wodę powyżej stada.
10. Anyone who says they made a small fortune in the horse business probably started with a large fortune. – Jeżeli ktoś mówi, że nieco zarobił na koniach, prawdopodobnie na początku musiał zainwestować krocie.
11. At times on a horse, at times under a horse. – Raz na wozie, raz pod wozem.
12. Be wary of the horse with a sense of humor. – Strzeż się koni z poczuciem humoru.
13. Care, and not fine stables, makes a good horse. – Nie piękna stajnia, ale serdeczna opieka czyni dobrego konia.
14. Don’t cross the ford on a garron of a horse. – Na złej szkapie brodu nie próbuj.
15. Don’t look a gift horse in the mouth. – Darowanemu koniowi w zęby nie zaglądaj.
16. Don’t ride into battle on a black charger. – Na wronym koniu nie jedź do boju.
17. Don’t you ever whip a fast horse. – Konia rączego chłostać nie należy.
18. His hooves pound the beat, your heart sings the song. – Jego kopyta wybijają rytm, twoje serce śpiewa pieśń.
19. Hold your stallion and push forward your gelding. – Ogiera powściągać, wałacha zaś popychać trzeba.
20. Horse, lady and wine need plenty of caretaking. – Koń, panna i wino wielkiego ochędówstwa potrzebują.
21. HYHYHY = Have you Hugged Your Horse Yet? – CPSJK = Czy Pogłaskałeś Już Swojego Konika?
22. I chose me a horse with rich tail and mane, whose father was a thunder and mother a flame. The proud he carried with pride, the old – with respect, the hushed – with care and strong – with zest… – Wybrałem sobie rumaka z bujnym ogonem i grzywą, którego ojciec był piorunem, a matka płomieniem. Dumnego niósł dumnie, starego – z szacunkiem, spokojnego – opiekuńczo i silnego – z zapałem…
23. If a horse knew his strength, no one would dare to sit on his back. – Gdyby koń o swoje sile wiedział, żaden by na nim nie usiedział.
24. In riding a horse borrow freedom. – Jazda kona to chwile zapożyczonej wolności.
25. Iron coat – iron horse. – Żelazna maść – żelazny koń.
26. My husband said if I go riding again, he is going to leave me. Huh, I’m going to miss him! – Mój mąż mówi, że jeśli znów będę jeździła konno, to się ze mną rozwiedzie. Cóż, będzie mi go brakowało!
27. Never send a pony to do a horse’s job. – Nie wysyłaj kucyka do końskiej pracy.
28. Nobody buys a horse for his coat, only for his virtue. – Nie kupuj konia z maści, ale z cnoty.
29. Not everybody borne in stable is a horse. – Nie każdy jest koniem, kto się w stajni urodził.
30. One must know what and how the horse feels to be a great rider even if one has never ridden. – Doskonały jeździec wie co koń myśli i czuje, choćby nigdy w siodle nie siedział.
31. People on horses look better than they are. People in cars look worse than they are. – Ludzie na koniach wyglądają lepiej niż w rzeczywistości. Ludzie w samochodach wyglądają gorzej niż w rzeczywistości.
32. Remember… Don’t squath with yer spurs on. – Pamiętaj!… Nie kucaj w ostrogach.
33. Riding turns “I wish” into “I can”. – Zacznij jeździć konno, a przekonasz się, że “chcieć to móc”.
34. Riding: the art of keeping a horse between you and the ground. – Jazda konna: sztuka utrzymywania konia między sobą, a ziemią.
35. Surgeons General Warning: Horses are expensive, addictive, and may impair the ability to use common sense. – Ministerstwo Zdrowia ostrzega: Konie są kosztowne, powodują uzależnienie i mogą zaburzyć zdolność posługiwania się zdrowym rozsądkiem.
36. The horse does harm only when man’s anger and stupidity change his nature. – Koń czyni zło tylko wtedy, kiedy człowiek swoją złością i głupotą zmieni jego naturę.
37. The more I know men, the more I love my horse. – Im lepiej poznaję ludzi, tym bardziej kocham mojego konia.
38. There are times when you can trust a horse, times when you can’t, and times when you have to. – Są takie chwile kiedy możesz zaufać koniowi, chwile gdy nie możesz mu ufać i chwile gdy musisz mu ufać.
39. There is no secret so close as that between a rider and his horse. – Nie ma większych sekretów niż te pomiędzy jeźdźcem, a koniem.

Kilka wskazówek po czym rozpoznać konia. Opis pochodzi z książki Stanisława Ligonia “Bery i bojki śląskie” (ISBN 83-85264-52-3)

“Koń należy do zwierząt domowych, jak gęś, kokot, kura, gołąb i płoscyce, chociożki mało kiery mo konia w doma, chyba że ten istny jest kuczerem, głównym dyrektorem abo szergom.

Jak wszystkie zwierzęta domowe koń noleży do zwierząt pożytecznych, bo dowo człowiekowi zarobek, chocioż mu nie dowo mlyka.

Koń jest długi i mo na samym przodku gowa, kiero sie nazywo końsko gowa abo łeb. We łebie po łobuch stronach mo koń łocy, kiere som zawsze ślepe, skiż cego nosi koń bryle ze skóry, przez kiere jeszce mniej widzi , jak przed tym.

Koń, kiery jest ślepy na łocy, widzi z przodku tak samo, co i ze zadku.

Koń nie mo kudłów na łebie, a jeno na karku i tym sie rózni łod człowieka.

W gębie nosi koń zęby jak cłowiek, po kierych się poznowo cy koń jest satry, cy młody.

Koń mo z wierchu pukiel (cyli - jak rechtór padają - grzbiet), kiery sie ciągnie bez całygo aż do zadku, a jest na to, aby na nim mogło się rajtować. Ten pukiel jest zawsze bardzo chudy i łostry i lotego trza mu zawsze przywiązać siodło abo rubo deka, żeby sie tyn, co rajtuje na nim, nie łozłupoł na poły.

Na kożdym końcu mo koń jedna szłapa, do kupy śtyry, z kierych jedna zawsze jest popsuto i zawsze musi lotać na trzech abo na jednej. Zadnią szłapą koń świto, na co trza bardzo dować pozór, bo to jest niezdrowe.

Na samym zadku mo koń łogon, z kierego sie robi materace abo pędzle, a kierym se koń może huśtać abo łodganiać muchy.

Między łogonem a łebem mieści sie cały koń.

Mo łon po bokach wystające ziebra, kierych nie śmie widzieć, aby nie umar ze strachu, że jest takich chudy. Skiż tego dowo mu sie na ślypie bryle.
Z konia robi sie wusztliki końskie. Używo go sie tyż do rajtowanio i zaprzęganio, ale coraz maniej, bo ludzie wolą terozki jechać na kole abo na autoku.

Jeśli koń jest rodzaju żeńskiego, to pado sie na niego kobyła abo śkapa, cego jednak łozpoznać nie idzie, bo koń męski wyglądo tak samo jak koń babski, kiery nie nosi kiecek.

Koń jest stworzyniem bardzo dobrym i pożytecznym, coż z tego, kiej go jest coroz to maniej, a to skiż tego że go ludzie coroz to więcej zeżyrają.

Koń je trowa, siecka abo łowies. Piwa ani gorzołki nie pije.

Cytać tyż nie poradzi, bo nie potrzebuje chodzić do szkoły.”